اندیکاتور ویلیام R% چیست؟
ویلیام R% که گاهی آنرا تنها با %R نشان می دهند، یک اندیکاتور محبوب از گروه اوسیلاتورها می باشد.
اندیکاتور ویلیام آر توسط لری ویلیامز (Larry Williams) ابداع شد. لری ویلیامز یک معامله گر و تحلیلگر تکنیکالیست کهنه کار بود که کتاب و مقاله هایی نیز در این زمینه نوشته است.
اندیکاتور ویلیام %R بین 0 (بالاترین سطح) و 100- (پایین ترین سطح) نوسان می کند.
زمانیکه اندیکاتور در زیر سطح 80- (80- تا 100-) باشد، نمودار در حالت اشباع فروش قرار دارد. همچنین اگر اندیکاتور در بالای 20- (20- تا 0) قرار داشته باشد بعنوان اشباع خرید در نظر گرفته می شود.
این بدان معنی نیست که هر زمان، اندیکاتور در بالای 20- قرار گرفت وارد معامله فروش و هر زمان زیر 80- قرار داشت وارد معامله خرید شوید.

در ادامه همین پست، استراتژی های معاملاتی اندیکاتور ویلیام %R را به شما خواهیم آموخت.
اندیکاتور ویلیام %R شباهت زیادی به اندیکاتور استوکستیک دارد.
ارتباط اندیکاتور ویلیام %R و استوکستیک
ابتدا به اندیکاتور ویلیام %R و نحوه محاسبه آن می پردازیم. البته لازم نیست تا فرمول اندیکاتورها را بخاطر بسارید. اما جهت درک بهتر اندیکاتور، خوب است که اجزاء آن را بشناسید و نحوه عملکرد آن را بدانید.
فرمول اندیکاتور ویلیام %R به صورت زیر می باشد.
100- * (پایین ترین کف در n کندل قبل – بالاترین قله در n کندل قبل)/(قیمت بسته شدن آخرین کندل – بالاترین قله در n کندل قبل)
همانطور که در فرمول بالا مشاهده می کنید اجزاء اندیکاتور ویلیام R% شامل بالاترین، پایین ترین و آخرین قیمت می باشد.
در واقع این اندیکاتور، محدوده نوسان یک نمودار را در یک بازه زمانی اندازه گیری می کند. سپس به آخرین قیمت توجه می کند تا مشخص کند در کجای این محدوده نوسانی قرار گرفته است.
حرف n، بازه زمانی یا تعداد کندل را جهت محاسبه ویلیام R% نشان می دهد.
گرچه لری ویلیامز در ابتدا این اندیکاتور را با بازه 10 کندلی محاسبه کرده است، اما در اغلب پلتفرم های معاملاتی، این رقم بصورت پیش فرض بر روی 14 می باشد.
اندیکاتور استوکستیک
اندیکاتور استوکستیک دارای دو خط K% و D% می باشد. فرمول محاسبه این دو خط به شرح زیر است:
100 * (پایین ترین کف n کندل قبل – بالاترین قله n کندل قبل)/(پایین ترین کف n کندل قبل – قیمت بسته شدن آخرین کندل) = K%
میانگین متحرک k% سه کندل آخر = D%
همانطور که مشاهده می کنید اندیکاتور ویلیام R% ، معکوس خط K% در اندیکاتور استوکستیک است.
اندیکاتور ویلیام آر، قیمت بسته شدن آخرین کندل را نسبت به بالاترین قیمت در n کندل قبل نشان می دهد. بالعکس خط K% در استوکستیک، قیمت بسته شدن آخرین کندل را با سطح کمترین قیمت در یک بازه زمانی مشخص، مقایسه می کند.
محدوده های متفاوت
اندیکاتور ویلیام R% نتیجه فرمول را در 100- ضرب می کند در حالیکه فرمول استوکستیک در 100 ضرب می شود.

همانطور که در تصویر بالا مشاهده می کنید حرکت خط ویلیام R% و خط K% شبیه به هم هستند. تنها تفاوت اصلی در این است که اندیکاتور استوکستیک دارای یک خط دیگر (D%) است که می توانید جهت تعیین نقطه ورود و خروج بازار از آن استفاده کنید.
استراتژی های معاملاتی ویلیام R%
در اینجا 4 استراتژی متفاوت را برای شما شرح خواهیم داد. در سه استراتژی اول صرفا یک شرح کلی از استراتژی را بیان می کنیم. اما استراتژی چهارم را بطور مفصل با نقاط ورود و خروج و همچنین 2 مثال از بازار فارکس به شما آموزش خواهیم داد.
استراتژی شماره 1: عبور از سطح 50-
بجای اینکه از اندیکاتور ویلیام R% صرفا جهت شناسایی سطوح اشباع خرید و اشباع فروش استفاده کنید، می توانید عبور اندیکاتور از سطح 50- را بررسی کنید.
نمونه ای از معامله فروش را در نمودار زیر مشاهده می کنید.

اگر اندیکاتور از محدوده اشباع خرید یا اشباع فروش، تغییر جهت دهد و سپس از سطح 50- عبور کند یک نشان از تغییر جهت نمودار است. در این نقطه می توانید به دنبال فرصت ورود به بازار باشید. معامله شما در جهت شکسته شدن سطح 50- خواهد بود.
یعنی اگر سطح 50- از بالا به پایین قطع شد، شما در جستجوی فرصت فروش خواهید بود و اگر 50- از پایین به بالا قطع شد شما به دنبال فرصت خرید خواهید بود.
تصویر بالا نمودار قیمت سهام مایکروسافت می باشد. در میانه نمودار مشاهده می کنید که R% در محدوده اشباع خرید قرار داشته است. سپس قیمت سهام نزول می کند و R% به زیر 50- کاهش می یابد.
همین که اندیکاتور ویلیام R% از سطح 50- عبور کرد منتظر می مانید تا کندل بسته شود سپس وارد معامله فروش می شوید (در این مثال).
شما می توانید پرایس اکشن را همراه با اندیکاتور ویلیام R% بکار بگیرید تا احتمال موفقیت معامله افزایش یابد.
در نمودار بالا همزمان با عبور R% از سطح 50- (شکست از بالا به پایین)، کندل انگلفینگ نزولی (bearish engulfing) مشاهده می شود.
اگر شما یک سفارش متوقف فروش (sell stop) در زیر کندل انگولفینگ قرار دهید در اوج نمودار وارد معامله فروش شده اید. در اینجا می توانید یک حد زیان کوچکتر برای معامله خود تعیین کنید تا نسبت پاداش به ریسک معامله را افزایش دهید.
به همین ترتیب زمانیکه R% پس از اشباع فروش (80-)، صعود کرد و سطح 50- را از پایین به بالا قطع کرد می توانید وارد معامله خرید شوید.
استراتژی شماره 2: استراتژی واگرایی ویلیامز آر

اگر با واگرایی ها آشنا باشید، اصولا به دنبال ناحیه هایی خواهید بود که قیمت و اندیکاتور در تضاد هستند. واگرایی اندیکاتور ویلیامز آر نیز بسیار قدرتمند است.
نمودار بالا قیمت های سهام یک شرکت بورسی را نشان می دهد. روند قیمت در این نمودار، نزولی است در حالیکه اندیکاتور ویلیام R% یک قله بالاتر را شکل داده است.
این نوع واگرایی، ادامه روند را نشان می دهد. همانطور که مشاهده می کنید در حین تشکیل واگرایی، یک پین بار نزولی پرایس اکشن ایجاد شده است. قیمت پس از پین بار نزولی شروع به کاهش کرده است. بدین ترتیب می توانید به راحتی وارد معامله فروش شوید و حد زیان معامله را بالاتر از کندل پین بار قرار دهید.
استراتژی شماره 3: سوار بر ویلیامز
این استراتژی یک روش ساده است. ابتدا زمانی را جستجو می کنیم که اندیکاتور سطح 20- را به بالا قطع کند. سپس صبر می کنیم تا R% به اندازه 10 کندل متوالی پایین تر از 30- بماند.
اگر نمودار سهام یا جفت ارز، این سطح از قدرت را نشان دهد می توانید از اولین نزول نمودار بعنوان فرصت ورود به معامله خرید استفاده کنید و با روند اصلی همراه شوید.
همانطور که در نمودار بالا مشاهده می کنید پس از اینکه وارد معامله شدید تا زمانیکه R% سطح 30- را به سمت پایین قطع نکرده می توانید معامله را حفظ کنید.
استراتژی شماره 4: ترکیب ویلیامز R% و کانال کلتنر (keltner)
در اینجا می خواهیم یک استراتژی ساده پولبک را برای شما شرح دهیم.
ما برای ورود به معامله از 3 متغیر استفاده می کنیم. اولین ابزار، اندیکاتور ویلیامز آر می باشد. از این اندیکاتور استفاده می کنیم تا یک رالی صعودی موقت را در روند نزولی و یا یک کاهش موقت بازار را در روند صعودی بیابیم.
علاوه بر این از کانال کلتنر نیز استفاده خواهیم کرد. کانال کلتنر یک اندیکاتور چند لایه است که بر روی نمودار قیمت رسم می شود.
این اندیکاتور شامل 3 خط است که بر روی نمودار قیمت اعمال می شود. خط میانی، میانگین متحرک نمایی 20 تایی (EMA-20) می باشد. خط بالایی برابر با میانگین متحرک نمایی (EMA) بعلاوه دوبرابر ATR می باشد. همچنین خط پایین برابر میانگین متحرک نمایی (EMA) منهای دو برابر ATR است.
کانال کلتنر یک اندیکاتور چند کاره است که می توان به روش های مختلف از آن استفاده کرد.
در این استراتژی، ما از کلتنر به منظور سیگنال ورود به بازار و همچنین ابزار تریل استاپ استفاده می کنیم.
ما سعی می کنیم تا به ساده ترین شکل ممکن، روند را شناسایی کنیم. به جای استفاده از اندیکاتورهای بر پایه روند، از پرایس اکشن استفاده می کنیم. بدین ترتیب نتیجه می گیریم که بازار دارای روند مشخص می باشد یا در یک محدوده، در حال تثبیت قیمت است.
اگر تشخیص دادیم که بازار دارای روند است به مراحل بعدی استراتژی تمرکز می کنیم.
حال که با اجزاء استراتژی معاملاتی ویلیام R% آشنا شدید به شرح جزئیات آن می پردازیم.
شرایط معامله جهت ورود به موقعیت خرید به شرح زیر است:
- اندیکاتور ویلیام آر بایستی در محدوده اشباع فروش باشد. محدوده اشباع فروش از 80- تا 100- است.
- قبل از اشباع فروش ویلیامز آر بایستی در نمودار یک روند صعودی واضح داشته باشیم.
- زمانیکه اندیکاتور ویلیام R در محدوده اشباع فروش است قیمت بایستی در زیر خط میانی کانال کلتنر قرار داشته باشد.
- صبر کنید تا قیمت در بالای خط میانی کلتنر بسته شود.
- یک کندل بعد از بسته شدن قیمت بالای خط میانی کلتنر، وارد پوزیشن خرید شوید. (کندل بعد از کندلی که بالاتر از خط میانی بسته شده)
- حد زیان بایستی پایین تر از کف نوسان قبلی (نوسان قبل از ورود به معامله خرید) قرار بگیرد.
- حد سود و خروج از معامله زمانی رخ می دهد که قیمت دوباره به زیر خط میانی کلتنر برود و همان جا کندل بسته شود.
شرایط معامله جهت ورود به پوزیشن فروش به شرح زیر می باشد:
- اندیکاتور ویلیام آر بایستی در محدوده اشباع خرید باشد. محدوده اشباع خرید بین 20- تا 0 می باشد.
- قبل از اینکه اندیکاتور ویلیام R% به محدوده اشباع خرید برود بایستی یک روند نزولی واضح در نمودار داشته باشیم.
- زمانیکه ویلیام آر در محدوده اشباع خرید است قیمت بایستی در بالای خط میانی کانال کلتنر معامله شود.
- صبر کنید تا قیمت در زیر خط میانی کلتنر بسته شود.
- یک کندل بعد از بسته شدن قیمت زیر خط میانی کلتنر، وارد پوزیشن فروش شوید. (کندل بعد از کندلی که پایین تر از خط میانی بسته شده)
- حد زیان بایستی بالاتر تر از سقف نوسان قبلی (نوسان قبل از ورود به معامله فروش) قرار بگیرد.
- حد سود و خروج از معامله، زمانی رخ می دهد که قیمت دوباره به بالای خط میانی کلتنر برود و همان جا کندل بسته شود.
مثال 1: استراتژی ویلیام R% در بازار فیوچرز یورو (استراتژی شماره 4)
حال که با قوانین استراتژی ویلیامز آر آشنا شدید به یک مثال واقعی توجه کنید. در زیر نمودار فیوچرز یورو را در تایم فریم 4 ساعته مشاهده می کنید. این قرارداد در بورس کالای شیکاگو معامله می شود.

سه خط آبی روی نمودار، باندهای کانال کلتنر را نشان می دهد. برای این استراتژی، تمرکز ما بیشتر بر روی خط میانی کلتنر است.
اوسیلاتور R% در زیر نمودار قیمت رسم شده است. نقطه چین بالایی در پنجره ویلیامز آر مرز ناحیه اشباع خرید را نشان می دهد. همچنین نقطه چین پایین همین پنجره، مرز ناحیه اشباع فروش می باشد.
در میانه پنجره اندیکاتور ویلیام R، اشباع خرید را مشاهده می کنید. ما این موقعیت را یک فرصت بالقوه برای ورود به معامله فروش در نظر می گیریم. اما بایستی تایید کنیم نموداری که به این اشباع خرید منتهی شده دارای روند نزولی بوده است.
اگر به حرکت نمودار، قبل از رسیدن به این اشباع خرید توجه کنید براحتی می توانید یک روند نزولی را در بازار تشخیص دهید. بنابراین ما از فیلتر تایید روند نیز عبور می کنیم.
حال می خواهیم تایید کنیم که در زمان اشباع خرید ویلیامز آر، قیمت بالاتر از خط میانی کانال کلتنر معامله می شود. این نیز تایید می شود و بصورت بزرگنمایی در وسط نمودار نشان داده ایم.
با توجه به شرایط ایجاد شده، حال می توانیم در بازار فیوچرز یورو، خود را آماده ورود به یک معامله فروش کنیم.
سیگنال فروش زمانی رخ می دهد که کندل دوباره در زیر خط میانی کلتنر بسته شود. شما در نمودار یک کندل نزولی قوی را مشاهده می کنید که در زیر خط میانی بسته شده است.
بدین ترتیب، در شروع کندل بعدی وارد پوزیشن فروش می شویم که با فلش آبی رنگ در نمودار نشان داده شده است.
حال که معامله را ایجاد کردیم به فرآیند مدیریت معامله می پردازیم.
اولین کاری که پس از ایجاد معامله انجام می دهیم تعیین حد زیان است. بدین ترتیب اگر بازار برخلاف معامله ما حرکت کرد تنها بخش کوچکی از سرمایه خود را از دست می دهیم.
حد زیان (stop loss) بایستی بالاتر از قله نوسان قبل از ورود به معامله فروش قرار بگیرد. سطح حد زیان با نقطه چین در نمودار نشان داده شده است.
نهایتا ما نمودار قیمت را رصد می کنیم و مشاهده می کنیم که در جهت مطلوب (در اینجا نزولی) حرکت می کند. قیمت بلافاصله پس از فروش ما، نزول می کند و نمودار به زیر کانال کلتنر می رود. وقتی این اتفاق می افتد معمولا نشان می دهد که بازار در حالت نزولی قوی قرار گرفته است.
سیگنال خروج از بازار زمانی صادر می شود که قیمت به بالای خط میانی کلتنر صعود کند و کندل در همانجا بسته شود. این نقطه را می توانید در نمودار مشاهده کنید.
مثال 2: استراتژی ویلیام R% در در جفت ارز دلار آمریکا/دلار سنگاپور (استراتژی شماره 4)
حال به یک مثال دیگر توجه کنید. این بار نمودار جفت ارز دلار آمریکا/دلار سنگاپور (USD/SGD) بررسی می کنیم.
نمودار زیر، قیمت این جفت ارز را در تایم فریم 4 ساعته نشان می دهد.

اگر نگاهی به زیر نمودار بیندازید مشاهده می کنید که در کجای نمودار، اسیلاتور ویلیام R% وارد محدوده اشباع خرید شده است. در همین حال می بینید که نمودار، قبل از شرایط اشباع خرید دارای روند نزولی بوده است.
نهایتا متوجه می شوید که جفت ارز در زمان اشباع خرید، بالاتر از خط میانی کانال کلتنر در حال معامله است. با تمام شرایط ایجاد شده، خود را آماده ورود به معامله فروش در جفت ارز USD/SGD می کنیم.
قیمت باز می گردد و یک کندل در زیر خط میانی کلتنر بسته می شود. یک سفارش به قیمت بازار (Market Order) بلافاصله در شروع کندل بعد، از طریق پلتفرم معاملاتی به بروکر خود ارسال می کنیم.
حد زیان (استاپ) معامله در بالای آخرین موج قیمت که قبل از سیگنال فروش ایجاد شده قرار می گیرد. می توانید این سطح را بر روی نمودار مشاهده کنید.
حال که استاپ معامله را نیز تنظیم کردیم نمودار را از نزدیک بررسی می کنیم تا سیگنال خروج از معامله را دریافت کنیم.
خروج از معامله زمانی خواهد بود که قیمت بسته شدن یک کندل در بالای خط میانی کلتنر باشد.
همانطور که حرکت نمودار را مشاهده می کنید پس از ورود به معامله فروش، قیمت یک روند نزولی به خود می گیرد و به زیر کانال کلتنر کاهش می یابد. این نیز یک علامت خوب برای معامله ما می باشد. زیرا این نشانه ای از ضعف بیشتر بازار است.
پس از آن قیمت یک صعود را تجربه می کند اما موفق نمی شود تا در بالای خط میانی کلتنر بسته شود. در عوض بازار نزول می کند و کف جدید تشکیل می دهد. در نهایت، قیمت صعود می کند و موفق می شود تا از خط میانی بالاتر بیاید و کندل همانجا بسته شود. بدین ترتیب ما با سود از معامله خارج می شویم.